گزارشي از يک معضل ديرينه

قطار تهران - مشهد در ايستگاه راه آهن مشهد متوقف مي شود؛ مسافران با برداشتن چمدان و بار همراه خود پياده مي شوند و براي حضور در اماکن اقامتي از سالن بزرگ ايستگاه بيرون مي روند. هنوز در فکر پيدا کردن جايگاه توقف تاکسي هاي رسمي هستند که سر و کله برخي زوارکش ها پيدا مي شود و هر يک تلاش مي کند مسافر را متقاعد کند که مسافر خودروي شخصي او شود و به مکاني که او تدارک ديده است براي اسکان و اقامت برود.

آن طرف تر زوج جواني که دو نفره دسته هاي ساک بزرگي را در دست دارند، قصد مراجعه به کيوسک راهنماي زائر را دارند که مسافربر غيرمجازي پيله آن ها مي شود و اصرار دارد که سوار خودروي شخصي اش شوند تا آن ها را به مقصد برساند.

يکي از شهروندان که بارها شاهد اين صحنه ها در مقابل ايستگاه راه آهن مشهد بوده است، به ما مي گويد: واقعاً مايه تأسف است؛ اين معضل ۳۰ سال است که وجود دارد و بارها روزنامه ها درباره آن مطلب نوشته اند و مسئولان درباره آن صحبت کرده اند ولي گويا هيچ کس حريف مسافربرها و زوارکش هاي غيرمجاز نمي شود. «رضوانيان» با اشاره به اين که شاهد کنده شدن دسته هاي ساک زائري بوده است که مسافربري قصد داشت او و خانواده اش را به هتلي در خيابان امام رضا(ع) ببرد و او تمايل به اين کار نداشت، مي افزايد: هر روز زائران و مجاوران شاهد اين صحنه ها هستند و گويا اين جا سرقفلي افراد دلال است که با انتقال مسافر به فلان هتل و مهمان پذير، درصدي حق الزحمه دريافت مي کنند.

يک راننده تاکسي تحت پوشش سازمان تاکسيراني مشهد نيز مي گويد: ده سال است که در اين خط کار مي کنم و يکي از مشکلات قديمي و زجرآور در اين خط، فعاليت مسافربرهاي غيرمجاز و زوارکش هاست که اين امر علاوه بر ايجاد برخي ناهنجاري هاي اجتماعي، سبب نارضايتي زائران نيز شده است.

وي مي افزايد: بارها مسئولان راه آهن، شهرداري، تاکسيراني و شوراي شهر اين مشکل را پيگيري کرده اند ولي گويا هيچ کس حريف اين دلالان و سوداگران نمي شود و آن ها ايستگاه راه آهن را سرقفلي کارشان مي دانند و به عبارتي حق آب و گل در اين جا دارند! به گفته وي اين دلالان با متوقف کردن خودروي خود در اطراف ميدان و ايستگاه راه آهن با چرب زباني مسافران را جذب و آن ها را به مراکز اقامتي بعضاً غيرمجاز هدايت مي کنند و کرايه هاي گزافي نيز از زائران دريافت مي کنند.

مديرعامل سازمان تاکسيراني شهرداري مشهد نيز چندي قبل در جلسه کميسيون حمل و نقل و ترافيک شوراي اسلامي شهر مشهد اعلام کرد: وجود زوارکش هاي غيرمجاز و افراد مجهول الهويه در مقابل در خروجي ايستگاه راه آهن موضوعي است که مدت ها مورد بحث و بررسي قرار گرفته است. اين امر مشکلات بسياري را براي رانندگان تاکسي و نيز زائران به وجود آورده است. هادي «عطارزاده طوسي» افزود: در اين باره تمهيداتي در نظر گرفته شده ولي متأسفانه برخوردي که با اين افراد مي شود کم است و راه آهن همکاري لازم را ندارد. وي با اشاره به اين که سال گذشته نيز طرحي در خصوص ساماندهي زوارکش ها اجرا شد تصريح کرد: اگر اين معضل حل نشود، تأثير منفي روي ذهنيت زائران خواهد گذاشت که اين امر به هيچ وجه در شأن پايتخت معنوي ايران نيست.

«بني هاشمي» نماينده راه آهن نيز در جلسه کميسيون حمل و نقل و ترافيک شوراي شهر مشهد با اشاره به اين که تاکسيرانان راه آهن بايد فرصت هايي براي جذب مشتري داشته باشند، افزود: بيشتر مسافراني که به سمت زواربرها مي روند، شهروندان مشهدي هستند که با توجه به ارزان تر بودن نرخ کرايه، زوارکش ها به سمت آن ها مي روند.

ديوان بيگي نماينده دادستاني نيز در اين باره اعلام کرد: مي توان شعبه اي را براي اين مسئله در دادستاني تشکيل داد تا در اين زمينه به مشکلات رسيدگي کند، همچنين اگر گزارشي در خصوص اقدامات زوارکش ها و اجراي جرم آن ها ارائه شود با افراد مذکور برخورد خواهيم کرد. وي در ادامه پيشنهاد داد: مي توان کيوسک تاکسي هاي راه آهن را در داخل سالن قرار داد تا مسافران قبل از خروج از سالن و روبه رو شدن با زوارکش ها از تاکسي هاي ويژه راه آهن استفاده کنند.

در اين باره «موحديان»، فرماندار مشهد نيز اعلام کرد: تاکسيرانان حق راهنمايي زائر را ندارند و براي اين امر بايد محلي براي راهنمايي زائر ايجاد شود تا مسافران و زائران قبل از خروج از راه آهن بتوانند محل مناسب خود را پيدا کنند و بعد از تاکسي ها استفاده کنند.«امامي»، مديرعامل سازمان ترافيک شهرداري مشهد نيز در اين جلسه با ارائه پيشنهادي در اين خصوص اظهار کرد: مي توان در داخل قطارها تبليغات و پيام هايي را از طريق تلويزيون هاي موجود و يا ارائه بروشورها به زائران ارائه داد تا از وضعيت زوارکش ها آگاهي داشته باشند و کمتر به سمت آن ها بروند. در نهايت مقرر شد، کارگروهي با حضور نمايندگان راه آهن، تاکسيراني و پليس راهور تشکيل شود تا به بررسي بيشتر اين مسئله پرداخته شود.

اما مديرعامل سازمان نظارت و مديريت تاکسيراني مشهد، معضل فعاليت زوارکش ها در راه آهن مشهد را يک بحث قديمي و همسن و سال سازمان تاکسيراني اعلام مي کند و در گفت وگو با ما مي گويد: در راه آهن مشهد ما واقعا معضلات بسيار زيادي را داريم و کساني که در اين مجموعه به عنوان زوارکش فعاليت مي کنند، حرفه شان چيز ديگري است و برخي هم داراي هويت نامشخص هستند و از اين رهگذر آسيب هاي زيادي به مردم و زائران وارد مي شود.

«عطارزاده طوسي» مي افزايد: آسيب هاي اقتصادي و تعرض به جان و مال مردم و معضلات اجتماعي، از پيامدهاي اين فعاليت غيرقانوني افراد سودجو است و متأسفانه با وجود پيگيري هاي فراوان اين معضل همچنان در راه آهن مشهد به قوت خود باقي است. وي مي گويد: به نظر مي رسد عزم جدي در مسئولان کلان شهر مشهد براي رفع اين معضل به وجود نيامده است؛ در حالي که به اعتقاد ما خيلي ساده و راحت مي توان آن را برطرف کرد. وي با بيان اين که پيشنهادهاي خود را به مسئولان در دستگاه قضايي، پليس انتظامي، پليس راهور و فرمانداري شهرستان مشهد ارائه کرده ايم، مي گويد: درخواست کرده ايم که جلسه شوراي تأمين شهرستان تشکيل شود تا با برنامه ريزي اين مشکل ديرينه را به صورت ريشه اي رفع کنيم زيرا اين وضعيت زيبنده شهر مشهدمقدس نيست.

مديرعامل سازمان مديريت و نظارت بر تاکسيراني مشهد با تأييد وجود معضلات جدي در ميدان راه آهن مشهد مي گويد: وقتي زائر خسته پس از طي صدها کيلومتر راه وارد مشهد مي شود، در بدو ورود در حالي که با عشق و شوق زيارت پا به شهر مي گذارد، در خروجي سالن راه آهن با صحنه هاي زشتي رو به رو مي شود که واقعا شايسته نيست.

متأسفانه زوارکش ها هر يک به طريقي در جذب مسافران اقدام مي کنند و عکس ها و گزارش هايي داريم که نشان مي دهد زوارکش ها به هر شکل ممکن مسافر و زائر را به يک طرف مي کشانند و کيف و ساک همراه او را مي گيرند و تلاش مي کنند رضايت آن ها را جلب کنند.

به گفته وي، تاکسيراني وظيفه ترانسفر و حمل و نقل شهروندان و زائران را به هر جايي که تمايل دارند، بر عهده دارد و با حفظ امانت مردم بر اساس تعرفه هاي مصوب و منطقي و در کمال سلامت ارائه خدمت مي کند؛ اين در حالي است که کساني که براي سودجويي در ميدان راه آهن فعاليت مي کنند، به بهانه اقامت در اماکن ارزان قيمت، زائر را به نقاط نامناسب و اقامتگاه هاي غيرمجازي که دور از چشم ناظران مربوطه به فعاليت مي پردازند، هدايت مي کنند يا آن ها را به مکان هايي مي برند که از قبل مشخص شده است و از متصديان آن ها بابت آوردن هر مسافر مبلغي پورسانت دريافت مي کنند و از اين رهگذر به اهدافشان مي رسند.

«عطارزاده» ازدحام و هجمه در مقابل در خروجي سالن راه آهن مشهد را با وجود مستقر بودن کيوسک ارائه خدمات تاکسيراني به زائران و مسافران، مخل فعاليت سازماني تاکسيراني اعلام مي کند و مي افزايد: تاکسيرانان هم از اين وضعيت به ستوه آمده اند و ناراضي هستند و بارها اعتراض کرده اند.

اين مقام مسئول به خراسان خاطرنشان مي کند: وقتي فردي در جلوي راه آهن با اعلام کرايه ۱۰۰تومان براي مسير راه آهن - حرم به دنبال مسافر است، مشخص است که قصد و نيت ديگري غير از حمل و نقل مسافر دارد.

به هر حال چند دهه از پيگيري اين موضوع مي گذرد ولي گويا انگيزه اي در مديران براي پايان دادن به اين آشفته بازار وجود ندارد.

مديرعامل سازمان مديريت و نظارت بر تاکسيراني مشهد در اين باره به خراسان مي گويد: هنوز اجماعي براي رفع اين پديده و ناهنجاري ايجاد نشده است؛ در حالي که براي حل اين معضل ديرينه خيلي راحت مي توان اقدام کرد.

همان طور که ما در فرودگاه و پايانه مسافربري مشهد مشابه اين موارد را برطرف کرديم، براي سامان دادن به اوضاع راه آهن هم آمادگي داريم.