گزارش خراسان از ترافيک معابر شهري

زائر و مجاور در کلان شهر مشهد از ترافيک سنگين به ويژه در هسته مرکزي شهر به ستوه آمده اند؛ آنچه در ايجاد اين ترافيک نقش عمده اي دارد، توقف خودروها در حاشيه معابر حتي به صورت دوبله است. علت اين امر نيز کمبود جاي پارک در سطح شهر به ويژه مراکز پر رفت و آمد است که امروزه به مهم ترين دغدغه مجاوران و زائران امام رضا(ع) تبديل شده است.اين در حالي است که به ادعاي متوليان، اين شهر براي خودروهاي زائران و مجاوران يکصد هزار جاي پارک کمبود دارد.

گشت و گذاري در سطح شهر با توجه به آغاز فصل تابستان و حضور مسافران تابستاني در مشهد نشان مي دهد که ترافيک در خيابان اصلي به شدت افزايش يافته و کمبود پارکينگ هاي عمومي هم به معضلي دردسر آفرين تبديل شده است. در کوچه ها و معابر جايي براي رفت و آمد خودروهاي ساکنان آن محله نيز وجود ندارد، شهرداري هم با فروش حاشيه خيابان ها، جز سر و سامان دادن به طرح اليت که با مصوبه اخير شوراي شهر مبني بر لغو قراردادش به کما رفته است، دغدغه اي ندارد.يک شهروند مشهدي در خيابان شهيد مفتح به خراسان مي گويد: متأسفانه يک متر فضاي پارکينگ عمومي در اين منطقه وجود ندارد، در حالي که اينجا به يک راسته بازار با هزاران مراجعه کننده در روز تبديل شده و کار به جايي رسيده است که در داخل کوچه ها هم خودروها دوبله پارک مي شود. وي يکي از مشکلات اساسي شهر را با توجه به حجم بالاي خودروهاي شخصي و فرهنگ نادرست استفاده از خودروي شخصي براي انجام هر کاري در سطح شهر، کمبود شديد پارکينگ عمومي بيان مي کند و مي افزايد: از آنجا که شهر طي دهه هاي گذشته بدون توجه به اصول شهرسازي و تعريف کاربري هاي خدماتي مورد نياز توسعه يافته است، به نظر مي رسد امروز شهرداري در تأمين پارکينگ ناتوان مانده است.

«ايزدي» مي گويد: ورود شهرداري به فروش پارک حاشيه خيابان ها براي توزيع عادلانه همين حداقل فضاي موجود قابل تحسين است ولي متوليان شهر نبايد از موضوع مهم تأمين جاي پارک خودرو براي شهري که ۳ ميليون نفر جمعيت و ۲۵ ميليون نفر زائر دارد، غفلت کنند.

يک زائر شيرازي در ميدان شهداي گوهرشاد به خراسان مي گويد: هر سال با خودروي شخصي به مشهد مي آييم و مهم ترين دردسر ما همين ترافيک و نيافتن جايي براي پارک خودرو است. اين روزها در محدوده حرم مطهر، زمين هاي رها شده در تصرف ارابه هاي آهني است و حتي در مسير منتهي به حرم مطهر نيز جايي براي تردد عابران پياده نيست. وي با اشاره به مسدود شدن برخي مسيرها و دوربرگردان ها، به اتلاف وقت مسافران براي يافتن جاي پارک اشاره مي کند و مي افزايد: متأسفانه چون امکانات کافي در ورودي هاي شهر و اماکن اسکان در اختيار زائران قرار نمي گيرد همه ترجيح مي دهند با خودروي شخصي خود را به مقصد سفر يعني نزديک ترين نقطه به حرم مطهر رضوي برسانند که در اين محدوده شاهد قفل شدن ترافيک و سرگرداني رانندگان براي يافتن جاي پارک هستيم.در اين ميان ورود بي رويه خودروهاي جديد نيز از ديگر دلايلي است که اين وضعيت را براي خيابان هاي مشهد رقم زده است؛ معضلي که به گفته کارشناسان حمل و نقل در آينده اي نه چندان دور تمام خيابان هاي شهر را به پارکينگ دائمي خودروها تبديل خواهد کرد.با اين که هر سال تعدادي پارکينگ عمومي ساخته مي شود ولي در وضعيت خيابان هاي شهر به خصوص در هسته مرکزي تغييري ايجاد نمي شود و در برخي مناطق به نظر مي رسد که تعداد خودروها از آدم ها بيشتر است!

يکي ديگر از مشکلاتي که بايد به آن اشاره کرد اتلاف وقت و هدر رفت منابع مالي هنگام پيدا کردن جاي پارک است. براساس آمار ارائه شده روزانه بيش از ۵۰۰هزار راننده خودرو براي پيدا کردن جاي پارک مناسب بين ۱۵ تا ۳۵ دقيقه وقت صرف مي کنند، اما اين مسئله تنها به اتلاف زمان خلاصه نمي شود. طبق تحقيقات به عمل آمده در سازمان بهينه سازي مصرف سوخت در هر نيم ساعت زمان براي يافتن جاي پارک مناسب حداقل ۲۲۵ هزار ليتر بنزين هدر مي رود و روزانه حدود ۴ تا ۵ ميليون ليتر از سوخت کشور صرف پيداکردن جاي پارک مي شود و به اين ترتيب همين ترددهاي غيرضروري براي يافتن جاي پارک روزانه باعث افزايش دوچندان آلودگي هوا نيز مي شود.

کمبود جاي پارک در اين کلانشهر که بيشتر خودروهاي آن تک سرنشين هستند و براي کارهاي غيرضروري از خودرو استفاده مي کنند، ترافيک را به همراه داشته و گره اين معضل را کورتر کرده است.

شايد سال هاست که معابر اصلي و فرعي خيابان هاي پايتخت معنوي توسعه نيافته اما تعداد خودروها به چهار برابر و حتي بيشتر افزايش يافته است؛ امري که نگراني هاي بسياري را نيز به دنبال داشته است تا جايي که معاون حمل و نقل و ترافيک شهرداري مشهد تغيير رويه کسب و کار را مهمترين راه حل در رفع مشکل کمبود پارکينگ اعلام مي کند. «هوشنگ خندان دل» با بيان اين که ساخت پارکينگ هاي جديد راه حل و درمان مشکل کمبود پارکينگ نيست، مي افزايد: ساخت پارکينگ هاي جديد مسئله اي را حل نمي کند، بلکه بايد به صورت ريشه اي براي رفع اين مشکل کاري کرد زيرا به هر ميزان که پارکينگ ساخته شود، خودرو هم اضافه مي شود.وي تاکيد مي کند: بايد کاري کرد که مراکز تجاري خطي تبديل به مجتمع شود زيرا براي مجتمع ها مي توان جاي پارک با فضاهاي مختلف درست کرد، اما براي رفع مشکل پارکينگ تجاري هاي خطي نمي توان تمام خيابان ها و کوچه ها را جاي پارک کرد.وي با بيان اين که نمي توان در تمام سطح شهر پارکينگ ساخت، مي افزايد: ساخت پارکينگ هم حد و اندازه اي دارد و به هر ميزان که ما پارکينگ بسازيم از آن جا که تعداد خودروها رو به افزايش است، باز هم با کمبود جاي پارک مواجه خواهيم بود.مديرعامل سازمان حمل و نقل و ترافيک شهرداري مشهد نيز از کمبود ۳۰ هزار جاي پارک فقط در هسته مرکزي مشهد خبر مي دهد و مي گويد: پارکينگ هاي مختلف با ظرفيت ۱۶۶۲ جاي پارک در سطح شهر در حال ساخت است.به اعتقاد وي راه اصلي جبران کمبود پارکينگ در مشهد توسعه حمل و نقل عمومي است و اعمال محدوديت هاي ترافيکي در مشهد و توسعه آن ها نيز از ديگر راهکارهاي بهبود وضعيت فعلي مشهد در زمينه پارکينگ و تردد خودروهاست.

اما رئيس کميسيون حمل و نقل و ترافيک شوراي اسلامي شهر مشهد در گفت و گو با خبرنگار ما، با انتقاد از وضعيت خيابان ها و کمبود جاي پارک در اين کلان شهر، مي گويد: هرکسي که وارد اين شهر شود در نگاه اول کمبود جاي پارک براي وي مشهود خواهد بود. اين معضل ناشي از فرهنگ اشتباه استفاده از خودروي شخصي براي انجام هر کاري در سطح شهر است.«غلامرضا زعيمي» تعداد پارکينگ هاي مشهد را حدود ۱۴ تا ۱۵ هزار جاي پارک به همراه جاي پارک حاشيه خيابان ها اعلام مي کند و مي افزايد: در حال حاضر در مشهد که حدود ۹۰۰ هزار خودرو در آن تردد مي کند، ۴ تا ۵ هزار جاي پارک در محل پارکينگ هاي عمومي و ۱۰ هزار جاي پارک هم در محل پارکينگ هاي حاشيه خيابان ها وجود دارد.به گفته وي از پارکينگ حاشيه اي که تعداد آن در اين شهر زياد است براساس ضرورت استفاده مي شود.وي تاکيد مي کند: از آنجا که سطح خيابان محل پارک نيست بايد به مرور زمان با احداث پارکينگ هاي عمومي در راستاي حذف پارکينگ هاي حاشيه خيابان ها گام برداشت.

زعيمي در ادامه سخنان خود با بيان اين که معضل کمبود پارکينگ با ساخت چند پارکينگ عمومي حل نخواهد شد، اظهار مي کند: در حال حاضر در مشهد ۸۰هزار کمبود جاي پارک وجود دارد که اگر در کنار خودروي مجاوران، خودروي زائران را هم حساب کنيم، اين کمبود پارکينگ به بيش از ۱۰۰ هزار جاي پارک خواهد رسيد.اين عضو شوراي اسلامي شهر مشهد به طرح آغاز نهضت پارکينگ سازي در سال ۹۱ اشاره مي کند و مي گويد: طراحي ها در اين زمينه انجام و قرار شده است که در ۱۲ ورودي شهر به سمت هسته مرکزي پارکينگ احداث شود ولي هنوز اين کار عملياتي نشده است. وي تاکيد مي کند: بيشتر پارکينگ سازي ها در هسته مرکزي انجام شده است، درحالي که بايد احداث پارکينگ در مشهد از کمربندي و رينگ هاي شهر آغاز شود تا از اين طريق شهروندان هم با پارک خودروهاي خود در اين محل ها از وسايل حمل و نقل عمومي براي تردد استفاده کنند.زعيمي تصريح کرد: هيچ وقت ساخت پارکينگ نمي تواند جبران کننده کمبود پارکينگ در مشهد باشد چرا که راهکار کنترل اين وضعيت، ساخت جاي پارک بيشتر نيست؛ در اين زمينه ايجاد محدوديت تردد خودروها مي تواند راهکاري موثر براي شهر مشهد باشد.