رانندگي اتوبوسرانان و تاکسيرانان مشهد زير ذره بين

اتوبوس با چنان سرعتي از دور ميدان فردوسي وارد خيابان بوعلي مي شود که بسياري از مسافران که ميله هاي وسط اتوبوس را محکم گرفته اند، هر کدام به سويي پرت مي شوند. راننده اتوبوس گويا قصد دارد از اتوبوس کناري سبقت بگيرد و خود را به ايستگاه برساند تا مسافر بيشتري را سوار کند. اين هم نتيجه خصوصي سازي و فعاليت رقابت آميز ۲ بخش سازماني و خصوصي در اغلب خطوط اتوبوسراني مشهد است.حتماً شما هم بارها در سطح شهر شاهد اين گونه رانندگي اتوبوسرانان و تاکسيرانان بوده ايد. اين بار به سطح شهر رفتيم و درباره نحوه رانندگي برخي از اين اقشار فعال گزارشي تهيه کرديم.

خيابان هاي شهر در تصرف رانندگان تاکسي و اتوبوس است؛ شهري که فرهنگ رانندگي آن به دليل حضور جمعيت مهاجر با فرهنگ هاي مختلف و زائران و مسافران از ديار دور و نزديک، مشکلات متعددي ايجاد کرده است. در اين ميان بد رانندگي کردن برخي اتوبوسرانان و برخي تاکسيرانان جاي تأمل دارد.

سختي کار اتوبوسرانان و سر و کله زدن با صدها مسافر در روز را باور داريم ولي قرار نيست برخي از اين ياوران زحمتکش شهر بدون رعايت قوانين، اتوبوس حامل حداقل ۶۰ تا ۷۰مسافر را برانند و هر جا که بخواهند اتوبوس را متوقف کنند يا سبقت بگيرند و ...

اگر ساعتي را در يک تقاطع يا ميدان شهر به رصد کردن رانندگي برخي از رانندگان اتوبوس اختصاص دهيد، بارها شاهد رفتارهاي مخاطره آميز آنان خواهيد بود البته اعتراض مسافران هم فايده اي ندارد و در مواردي شاهد آن هستيم که برخي رانندگان با مسافران به مجادله مي پردازند. با وجود اعمال محدوديت سرعت براي رانندگان اتوبوس ها ولي در برخي معابر خلوت، برخي اتوبوسرانان تا حد امکان سرعت مي گيرند و حتي از چراغ قرمز هم عبور مي کنند و در مواردي زمينه ساز وقوع تصادف مي شوند.

با رصد عملکرد برخي تاکسيرانان شهري مي توان دريافت که درصد تخلف تاکسيرانان بيش از رانندگان اتوبوس است. از تخلفاتي چون خاموش بودن تاکسي متر و دربست سوار کردن و حتي ۲مسافر در صندلي جلو سوار کردن که بگذريم، فرهنگ نادرست توقف در هر جاي خيابان و سوار و پياده کردن مسافران مهم ترين تخلف بسياري از رانندگان تاکسي است. توقف و سوار کردن مسافر در خطرناک ترين جاي خيابان و ميدان ها مهم ترين تخلف تاکسيرانان مشهدي است و هيچ کس هم نمي تواند به آنان اعتراض کند. وقتي به عملکرد يک تاکسيران که در يک خيابان با انداختن يک چرخ خودرو در لاين مخالف (ميخ کوبي) در حال سبقت از خودروها بود، اعتراض مي کنم شروع به فحاشي مي کند و شهر را ملک خودش مي داند. با اين که آنان تجربه بالايي دارند ولي با مسدود کردن مسير راست گرد معابر و تقاطع ها موجب اتلاف وقت رانندگان ديگر مي شوند. اين امر در تقاطع ها به تشديد ترافيک دامن مي زند، از طرفي چون تاکسي هستند، دوبله هم پارک مي کنند اما دريغ از نظارت و برخورد.

داخل اتوبوس يکي از خطوط بخش خصوصي هستم که ناگهان با گرفتن ترمز شديدي، اتوبوس متوقف مي شود و بيشتر مسافران به جلو پرت مي شوند. همين امر صداي اعتراض مسافران را بلند مي کند. اعتراض مسافران در قسمت بانوان بيشتر از مردان است زيرا بيشتر بانوان يا کودکي در آغوش دارند يا کيفي در دست. يکي از آن ها که بر اثر ترمز ناگهاني راننده اتوبوس به جلو پرتاب شده است با لحني گلايه آميز راننده را خطاب قرار مي دهد که در رانندگي دقت بيشتري داشته باشد ولي راننده به او اعتنايي نمي کند و با سرعت زياد به حرکتش ادامه مي دهد.

همان طور که در شهر به دنبال تهيه گزارش از نحوه رانندگي تاکسي داران و رانندگان اتوبوس هستم، تاکسي زرد رنگي را مشاهده مي کنم که بدون توجه به خط کشي عابر پياده و محل تردد عابران، تاکسي خود را در مقابل ورودي خيابان به پياده رو و درست روي خط عابر پياده پارک مي کند و به فروشگاهي در همان نزديکي مي رود. اين در حالي است که افرادي که قصد عبور از خيابان يا ورود به پياده رو را دارند بايد مسافتي را در کنار خيابان طي کنند تا به پياده رو وارد شوند و يا بتوانند از روي خط عابر پياده عبور کنند. هر چند بسياري از رانندگان خودروهاي شخصي نيز حقوق عابران پياده را رعايت نمي کنند ولي بايد دانست که رانندگان تاکسي الگوهاي رانندگي شهر هستند.

در ادامه تهيه اين گزارش، سوار يکي ديگر از اتوبوس هاي زردرنگ بخش خصوصي مي شوم. در طول مسير راننده اتوبوس در حالي که با تلفن همراه خود با راننده اتوبوس ديگري صحبت مي کند و او را از وضعيت مسافر در ايستگاه باخبر مي کند، دائم خارج از ايستگاه توقف و مانند تاکسي بين ايستگاه ها نيز اقدام به سوار کردن مسافر مي کند. در حالي که سوار کردن مسافر خارج از ايستگاه براي اتوبوس ها خلاف مقررات است.

از اين نکته که بگذريم کورس گذاشتن اتوبوس ها با يکديگر به ويژه در بخش خصوصي براي سوار کردن چند مسافر بيشتر از ديگر تخلفات برخي رانندگان اتوبوس هاي شهري است؛ کاري که بسيار خطرناک است و جان مسافران را به خطر مي اندازد.

صداي بوق ممتد و ترافيک سنگين روح و روانم را به هم ريخته است.بعد از گذشت چند دقيقه که در ترافيک گرفتار مانده ايم به علت ايجاد ترافيک پي مي برم. چند دستگاه تاکسي براي سوار کردن مسافر در مکاني ايستاده اند که تابلوهاي «توقف مطلقاً ممنوع» نيز در آن نصب شده است.اين که برخي از رانندگان تاکسي يا اتوبوس هاي شهري در شهر ويراژ بدهند، در هر مکاني توقف کنند، در هنگام رانندگي با تلفن همراه صحبت کنند و يا همکاري را در کنار خود بنشانند و به گفت وگو بپردازند، با يک دست فرمان را بگيرند و با دست ديگر چاي بنوشند، با خودروهاي ديگر کورس بگذارند و با ترمزهاي ناگهاني مسافران را دچار نگراني کنند و يا وسط خيابان را بگيرند و به خودروهاي ديگر اجازه عبور ندهند بي گمان زيبنده نيست؛ آن هم براي رانندگاني که در پايتخت معنوي ايران فعاليت مي کنند.

البته نکته اي که بايد در بررسي علت تخلفات يا شيوه بد رانندگي برخي از رانندگان اتوبوس هاي شهري و برخي رانندگان تاکسي به آن توجه کرد، حضور کمرنگ گشت هاي بازرسي و کنترل سازمان و شرکت هاي اتوبوسراني و سازمان تاکسيراني مشهد است. اگر اين بازرسان به طور چشمگير در شهر حضور داشته باشند و بر رانندگي و نحوه کار رانندگان سازمان هاي خود نظارت دقيق کنند، شايد بتوان در آينده شاهد کاهش تخلفات و بهبود وضعيت رانندگي تاکسي داران و رانندگان اتوبوس در شهر مشهد باشيم؛ شهري که سالانه پذيراي ميليون ها زائر است و نحوه رانندگي در اين شهر مورد قضاوت آن ها نيز قرار مي گيرد.

در ساعتي از روز که به طور معمول ترافيک خيابان شيرازي کمي سبک تر از ساعات ديگر است، حجم بالاي تردد خودروها توجهم را جلب مي کند. چند دقيقه بعد زماني که به سختي از تنها خط قابل تردد خيابان عبور مي کنم، دليل اين ازدحام را متوجه مي شوم.توقف دوبله دو دستگاه اتوبوس شرکت واحد در کنار هم، دليل اصلي اين ترافيک است. براي لحظه اي از اين که در حال گذر از ترافيکي سنگين هستم احساس خشنودي مي کنم که در همين لحظه اتوبوس ديگري که در پشت يکي از آن دو اتوبوس مسافرانش را پياده مي کند، به حرکت درمي آيد و با سبقت گرفتن از آن ها به طور ناگهاني مسير تردد ديگر خودروها را مسدود مي کند.

ساعت حدود ۱۱ است که وارد خيابان امام رضا(ع) مي شوم. اوضاع ترافيکي اين خيابان هم بي شباهت به خيابان شيرازي نيست. اما تفاوت آن در اين است که اين بار برخي از تاکسي هاي شهري عامل ترافيک شده اند. با توجه به حضور چند مسافري که بعد از ميدان بيت المقدس ايستاده اند، برخي رانندگان تاکسي علاوه بر توقف دوبله، به طور مورب براي سوار کردن آن ها توقف مي کنند و بوق خودروهاي خود را به صدا درمي آورند. انگار برايشان اهميتي ندارد که خودروهاي متعدد ديگري در ترافيکي که آن ها ايجاد کرده اند، گرفتار شده اند.

رفتارهايي که امروز از برخي رانندگان شهر و به خصوص برخي رانندگان اتوبوس ها و تاکسي هاي شهري مشاهده کردم، چندان تازه و عجيب و غريب نبود. سال هاست که در خيابان هاي مشهد اين گونه رانندگي ها به چشم مي خورد. اما در طول اين سال ها هنوز نتوانسته ام براي اين سوال که چرا رانندگي در مشهد رنگ و بوي فرهنگ رانندگي در پايتخت معنوي ايران را ندارد، جوابي پيدا کنم. شهري که به نام مبارک حضرت امام رضا(ع) مزين شده است و بايد در همه زمينه ها نمونه اي براي ديگر شهرها باشد، سال هاست که تصوير ناخوشايندي از رانندگي را به شهروندان و زائرا ن نشان داده است، تصويري ناخوشايند که نمي توان همه رانندگان مشهدي را در آن مقصر دانست و نمي توان همه رانندگان اتوبوس ها و تاکسي ها را عامل ايجاد آن معرفي کرد. اما بايد بپذيريم که اين رفتار برخي از رانندگان، در نهايت به نام مشهد ثبت مي شود.